Zmysły człowieka: węch, dotyk i smak

Najbardziej podstawowymi zmysłami ludzkimi jest słuch i wzrok. Większość bodźców odbieramy tymi zmysłami. Ale jeśli nie węch, dotyk i smak bylibyśmy pozbawieni możliwości odbiera jeszcze wielu innych wrażeń.

Węch to zmysł, który reaguje na zawarte w powietrzu substancje chemiczne. Czyste powietrze składa się z gazów pozbawionych zapachów, to dlatego węch umożliwia nam wykrycie obdarzonych zapachem substancji. Naukowcom nie udało się do końca odkryć, w jaki sposób nasz mózg odbiera i interpretuje odbierane przez zmysł węchu zapachy. Ustalono jedynie, że receptory węchu znajdują się w nozdrzach, a ściślej w ich górnych częściach. To właśnie w tej części nozdrzy zostały rozmieszczone zakończenia nerwów, które odbierają bodźce zapachowe. Jak bardzo mamy czuły zmysł węchu decyduje liczna zakończeń neuronów. Jedni ludzie mają mocniej, inni słabiej rozwinięty zmysł węchu. Jednak spośród wszystkich zwierząt kręgowych to właśnie człowiek ma zmysł ten rozwinięty wyjątkowo słabo. Neurony, które służą odbieraniu bodźców zapachowych mają pewne cechy charakterystyczne, których nie posiadają komórki nerwowe uszu, oczu i mózgu. S one odnawialne, ich odradzanie się następuje w cykli miesięcznym. Drugą ich cechą jest zjawisko adaptacji. Jeśli będą długo stykać się z dużą ilością substancji zapachowych po pewnym czasie nie będą ich odczuwać. Zdolność ta w pewnych warunkach może być dla nas bardzo niebezpieczna, możemy łatwo zatruć się gazami, z których wiele to silnie działające trucizny, jak na przykład siarkowodór.

Receptory dotyku rozmieszczone są na naszej skórze, znajdują się na całym naszym ciele. Niektóre okolice ciała człowieka są bardziej wrażliwe na dotyk, inne mniej. Do tych wyjątkowo wrażliwych należą opuszki palców, język i wargi. Mniej wrażliwa jest skóra pokrywająca wierzch dłoni, skóra na wewnętrznej stronie ud oraz ta na karku. Receptory dotyku są bardzo zróżnicowane, dlatego reagują na bodźce bólowe, termiczne i mechaniczne. Wszystkie jednak pełnią niezwykle istotne funkcje. Przede wszystkim są naszym systemem wczesnego ostrzegania. Ból, ostrzega nas, że w naszych narządach wewnętrznych dzieje się coś złego, może nas także ostrzec przed szkodliwym działaniem czynników docierających do organizmu z zewnątrz. Na błonie śluzowej i skórze znajdują się receptory, które informują nas o zmieniającej się temperaturze otoczenia. Odróżniają one temperaturę zimną i ciepłą. Zdecydowanie więcej jest receptorów zimna.

Chemoreceptory odgrywają największą rolę w zmyśle smaku. Fizjologia powiązała ten zmysł ze zmysłem węchu. Możemy to bardzo wyraźnie sprawdzić, kiedy jesteśmy przeziębieni i dokucza nam katar. Podczas kataru następuje upośledzenie zdolności do rozróżniania zapachów, co uniemożliwia nam wyczuć subtelny smak niektórych potraw. Receptory smaku są umieszczone przede wszystkim na języku. Noszą one nazwę kubków smakowych. Największa ich ilość znajduje się na końcu oraz na bokach języka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *